Poszkodowanym co do zasady przysługuje na czas naprawy samochodu pojazdu zastępczy. Koszt jego wynajęcia jest finansowany przez ubezpieczyciela OC sprawcy i powinien przysługiwać na taki okres, aby poszkodowany w ogóle nie odczuł braku swojego samochodu.
W przypadku uszkodzenia samochodu na skutek kolizji drogowej obowiązkiem ubezpieczyciela OC sprawcy jest zapewnienie pojazdu zastępczego, a przynajmniej pokrycie jego kosztów. Diabeł jednak tkwi w szczegółach. Należy bowiem sobie odpowiedzieć na pytanie, kiedy poszkodowanemu przysługuje taki pojazd, a kiedy nie oraz na jak długi okres czasu.
Niezależnie od rodzaju szkody, tzn. czy mamy do czynienia ze szkodą częściową czy ze szkodą całkowitą, poszkodowany może wynająć pojazd zastępczy. Bez znaczenia jest okoliczność, czy istnieje możliwość poruszania się komunikacją publiczną, a także czy uszkodzony samochód służył do celów prywatnych bądź do prowadzenia działalności gospodarczej. Sądy wychodzą z założenia, że posiadanie samochodu w dzisiejszych czasach nie jest dobrem luksusowym i nie przysługuje tylko wybranym osobom.
Można się jednak spotkać z przypadkami, gdy poszkodowanemu można skutecznie odmówić prawa do pojazdu zastępczego:
Pamiętać również należy, że pojazd wynajęty musi swoimi parametrami (w szczególności dotyczy to klasy pojazdu) odpowiadać pojazdowi uszkodzonemu. Wynajmowanie pojazdu znacznie wyższej klasy niż uszkodzony może być uznane za nieracjonalne, w związku z czym poszkodowany częściowo będzie musiał pokryć koszty z własnej kieszeni.
Najwięcej sporów i kontrowersji budzi uzasadniony czas najmu pojazdu zastępczego. Jest to główne narzędzie, za pomocą którego ubezpieczyciela starają się zaniżyć odszkodowanie.
Najłatwiej zasadny czas najmu policzyć w przypadku szkody całkowitej. Przyjmuje się, że pojazd zastępczy przysługuje do czasu nabycia nowego samochodu w zamian za uszkodzony. Aby uniknąć nadużyć, sądy przyjmują, że poszkodowany może wynajmować pojazd zastępczy przez okres 7 dni od dnia wypłaty odszkodowania. Pamiętać jednak należy, że każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie, dlatego nie można wykluczyć, że za zasadny zostanie dłuższy czas najmu.
Sprawa nieco się komplikuje, gdy mamy do czynienia ze szkodą częściową. Co do zasady poszkodowany może wynajmować pojazd zastępczy przez cały czas naprawy uszkodzonego samochodu. Zgodnie z rekomendacją Polskiej Izby Ubezpieczeń czas najmu należy podzielić na następujący okresy cząstkowe:
Dysponując tą wiedzą, poszkodowany może skutecznie dochodzić swoich praw od ubezpieczyciela. Ubezpieczyciele niestety mają tendencję do wykorzystywania niewiedzy poszkodowanych. Często, kiedy widzą, że po drugiej stronie znajduje się osoba zaznajomiona z zasadami likwidacji szkody, zmieniają swoje stanowisko.